Banki InternetoweHistoria bankowości internetowej
Rozwój bankowości elektronicznej, podobnie
jak Internetu nastąpił w Stanach Zjednoczonych w 1995 roku i
jest obecnie w tym kraju jedną z najbardziej rozwiniętych gałęzi
usług finansowych dostępnych w sieci www. Już w 2000 roku w
Stanach Zjednoczonych funkcjonowało 27 banków wyłącznie internetowych,
które nie posiadały własnych placówek.
Rozwój bankowości internetowej w pozostałych częsciach świata
również był znaczący i na przełomie 7 lat (1995-2002) do 3000
wzrosła liczba instytucji finansowych posiadających bankowość
internetową. Szacuje się, że a do końca 2005 r. liczba elektronicznych
banków na świecie podwoi się.
W Europie pod koniec 2000 r. z bankowości elektronicznej w Europie
korzystało już 23 mln ludzi. Wśród krajów europejskich liderem
w zakresie bankowości internetowej są kraje skandynawskie.
W Polsce od 1989 r. nastąpiły ogromne zmiany w bankowości. Banki
rozpoczęły konkurować między sobą na rynku. Coraz częściej na
wybór banku przez klienta ma wpływ możliwość dokonywania operacji
na rynku przez Internet.
Oferowanie przez banki usług w Internecie zachęca firmy komputerowe
do opracowania systemu oprogramowania obsługującego użytkowników
banków. Firmy komputerowe rywalizują między sobą w opracowaniu
takiego systemu. W Polsce prace nad wyznaczeniem standardu prowadzone
są pod przewodnictwem Rady Bankowości Elektronicznej. Głównym
celem RBE jest uściślenie systemu, czyli doprowadzenie do sytuacji,
w której klienci posiadający rachunki w kilku różnych bankach
będą mogli kontaktować się z dowolnym bankiem przez ten sam
"interface". Taką szanse stwarza Internet.
Firmy informatyczne podpisują z bankami umowy na obsługę kont
bankowych klientów w Internecie - takim przykładem może być
Telbank, który planuje stworzenie portalu usługowego, umożliwiający
bankom prowadzenie usług internetowych bez inwestowania znacznych
środków na budowę własnej infrastruktury. Działania prowadzone
przez Telbank mają na celu ułatwienie przedsiębiorstwom mającym
rachunki w kilku bankach dokonywać wszystkich operacji korzystając
z jednej strony internetowej.
- Szerokie możliwości działania stwarzają bankom elektroniczne
giełdy typu business - to business, które ułatwiają klientom
wyszukiwanie potencjalnego partnera korzystając z bankowej bazy
danych o klientach. W Polsce giełdy tego typu są w fazie rozwoju
jednym z pierwszych banków, który pozwala na dokonywanie płatności
za pomocą Internetu jest Citibank.
- Kolejna oferta usług internetowych to e-cash, czyli pieniądz
elektroniczny, który jest przechowywany w pamięci urządzenia
elektronicznego pozostającym na stanie klienta w celu dokonywania
zakupów, mającym tą samą wartość co pieniądz używany powszechnie.
- Doradztwo on-line to następna usługa, którą banki mogą oferować
w Internecie. Najprostszą realizacją tej idei jest tzw. "chatroom",
czyli wydzielona część serwisu WWW, na której klient może porozumiewać
się z rozmówcą za pomocą znaków klawiatury.
Do przesyłania głosu wykorzystywana jest technologia voice-over-IP.
Banki pracują też nad wdrożeniem skomplikowanej technologii
przesyłania fonii i wizji.
Podstawową ideą bankowości internetowej jest zapewnienie klientom
dostępu do swojego konta przez Sieć.
Obecnie żeby założyć konto trzeba udać się do banku. Zmiana
nastąpi dopiero z wejściem w życie ustawy o podpisie elektronicznym,
który jest niezbędny do zawarcia umowy rachunku bankowego. W
Polsce 11.10.2001 r. prezydent podpisał stosowna ustawę, która
wejdzie w życie po 9 miesiącach od ogłoszenia. Podstawową zaletą
tej ustawy jest prawne usankcjonowanie skutecznych i sprawdzonych
sposobów weryfikacji komunikatów elektronicznych, tak aby każdy
użytkownik był w pełni usatysfakcjonowany do podpisu elektronicznego.
Zgodnie z ustawą bezpieczny podpis elektroniczny to dane służące
do identyfikacji osoby składającej ten podpis. Podpisy elektroniczne
tworzone są za pomocą tzw. asymetrycznych systemów kluczy kryptograficznych,
czyli algorytmów albo działań matematycznych, które mogą być
wykorzystane przez programy komputerowe. Każda osoba ma swoja
własną unikalną parę kluczy: prywatny (pozwala osobie otrzymującej
taki dokument zweryfikować czy został on podpisany przez nadawcę),
publiczny (zapisany na dyskietce pozostający do dyspozycji osoby
nim się posługującej, pozwala to na przetworzenie podpisywanego
dokumentu przez komputer). Podpis elektroniczny gwarantuje bezpieczeństwo,
wiarygodność, jak również oznacza szybkość i niskie koszty funkcjonowania
stron transakcji dokonywanych za pomocą narzędzi elektronicznych.
Bank żeby zapewnić pełne bezpieczeństwo w Internecie tworzy
pewne systemy zabezpieczeń, klient zaś wybiera ten oddział internetowy,
które daje mu największe poczucie bezpieczeństwa. Wszystkie
informacje przekazywane od klienta i z banku do klienta są szyfrowane,
gdzie przy połączeniach wykorzystuje się technologie kryptologii
niesymetrycznej (para kluczy - prywatny, publiczny dł. 1024
bity, im dłuższy klucz tym wyższy poziom bezpieczeństwa). Przy
transakcji danych stosuje się technologię kryptografii symetrycznej
(klucz sesyjny o dł. 128 bitów). Najwyższy poziom bezpieczeństwa
gwarantowany jest protokołem SSL (Secure Socket Layer). Ponadto
serwer banku posiada certyfikat wydawany przez wyspecjalizowaną
organizację zaufania publicznego, dający gwarancje że połączyliśmy
się z żądanym bankiem.
Certyfikaty serwerów dzielą się na dwa rodzaje: pełny SSL oraz
SSL/SGC (Server Gated Cryptography). Większość polskich banków
np.: PKO S.A., BHP, Fortis Bank posiada certyfikaty SSL/SGC
128 bitów, co oznacza że do korzystania z ich usług wystarczy
zalecana przez bank przeglądarka.
Bank musi mieć pewność, że połączył się z nim właściwy klient
- podstawowym sposobem identyfikacji konta jest numer klienta
i hasło. Niektóre banki np.: FortisBank, BŚ i BPH stosują podpis
elektroniczny.
W przypadku Fortis Bank, aby skorzystać z konta należy posiadać
certyfikat i znać hasła. W Banku Śląskim i BHP dostęp do rachunku
uzyskuje się po podaniu odpowiedniego hasła.
Innym sposobem zabezpieczenia jest hasło jednorazowe, generowane
przez niewielkie urządzenie tzw. token. Tokeny są stosowane
przez Pekao S.A., Lukas Bank, BZWBK. Zaletami urządzenia są:
unikalność hasła, krótka ważność (kilka minut) i zabezpieczenie
dodatkowe numerem identyfikacyjnym (PIN).
Banki dążą do zwiększenia bezpieczeństwa płatności dokonywanych
poprzez Internet - dotychczasowy system płatności w Internecie
polega na podawaniu numeru karty kredytowej zaszyfrowanej protokołem
SSL. Jest on dość bezpieczny, ale ma kilka barków. W związku
z tym Master Card i Visa, wspólnie z firmami komputerowymi stworzyły
nowy standard płatności internetowych, zwany SET (Secure Electronic
Transaction). Wymaga on od użytkownika posiadającego już kartę
płatniczą, zaopatrzenia się w danym banku w specjalny program
zwany "portfelem". Bank sprawdza tożsamość klienta
i wystawia mu certyfikat. Jeśli klient chce kupić towar u obsługującego
SET sprzedawcy, wybiera jako opcję płatności "karta kredytowa
z SET". Uruchamia się portfel, użytkownik wybiera kartę,
którą chce zapłacić i zatwierdza płatność. Portfel wysyła zaszyfrowanie
dane wraz z certyfikatem do oprogramowania sprzedawcy, który
dołącza do tego swoje dane, potwierdzone certyfikatem. Pakiet
danych trafia do centrum rozliczeniowego, które rozszyfruje
dane, sprawdza ważność certyfikatów i rozlicza transakcje według
normalnej procedury.
Wszystkie czołowe banki w Polsce umożliwiają dokonywanie wielu
operacji poprzez Internet.
Klienci indywidualni, w zależności od banku, mają dostęp przez
Internet do takich usług jak wgląd do salda i historii operacji,
zakładanie i zrywanie lokat, dokonywanie przelewów na obce rachunki,
składanie zleceń stałych, wniosków o kartę płatniczą, czeki.
(Fortis Bank, BZWBK, BS, Pekao S.A., BPH)
Wyróżniamy dwa modele banków elektronicznych:
- oddział elektroniczny (wymagane jest założenie nowego konta
- Pekao S.A., PKO BPSA)
- dostęp elektroniczny (konto może być założone w dowolnym oddziale
banku)
Coraz bardziej popularne staje się kontaktowanie klientów ze
swoim bankiem za pomocą telefonu komórkowego wyposażonego w
modem. Początkowo klient mógł mieć dostęp do informacji o stanie
konta poprzez krótkie wiadomości tekstowe (SMS), obecnie wprowadzenie
technologii WAP, GPRS czyli obsługi konta przez telefon, daje
możliwość dostępu do rachunków każdemu klientowi, który wykupił
taką usługę w danym banku. Dostęp do rachunków poprzez telefon
GSM oferują banki: BZWBK, BPH, PKO BP S.A.
Wkrótce za pomocą Internetu będą obsługiwane przez banki małe
i średnie przedsiębiorstwa. Polskie banki powoli, ale umiejętnie
rozwijają usługi internetowe skierowane do MSP.
Największym mankamentem oferty polskich banków jest brak możliwości
zaciągnięcia przez Internet kredytu, zwłaszcza obrotowego, który
ma ogromne znaczenie dla przedsiębiorstw. Ponadto jedną z barier
rozwoju bankowości elektronicznej jest mały odsetek skomputeryzowanych
przedsiębiorstw. Przeobrażenia gospodarcze, w tym wzrastająca
rola e-biznesu powinny spowodować wzrost wykorzystania komputerów
i Internetu w sektorze bankowości małych i średnich przedsiębiorstw.
Bankowy dowcip dnia:
Pewien włamywacz planuje skok swojego życia.
Realizując swój perfekcyjny plan dostaje się nocą bez problemu na teren okazałego
banku.
Po chwili stoi przed pokaźnym sejfem. Z dziecinną łatwością otwiera go i znajduje
w środku 2 jogurty. Szok jest wielki, więc dla poprawy nastroju zjada je bez
wahania.
Bezzwłocznie udaje się do kolejnego sejfu licząc, że tam się obłowi.
Po jego otwarciu zaskoczenie jest podobne - w środku znajduje 12 jogurtów.
Zjada je i zastanawia się gdzie może podziewać się ta cała kasa...Musi być
w trzecim sejfie, który stoi już po chwili otworem.
Zawartość kolejnego sejfu to 30 jogurtów. Już nie głodny, ale z czystej chęci
podreperowania własnego ego pochłania je wszystkie co do ostatniego.
"Te cholerne banki też już nie są tym czym były kiedyś" myśli sobie
wkurzony włamywacz opuszczając z pełnym brzuchem budynek banku.
Na drugi dzień rano kupuje gazetę i czyta jej nagłówek:
"Niecodzienne włamanie do Banku Spermy SA...
|